‘Mijn eerste honderd dagen in Papageno Huis Laren’
door Ingrid Peters.

Op 20 januari a.s. bereik ik mijn eerste honderd dagen als directeur van het Papageno Huis Laren. Vooraf wist ik dat het een huis is waar 12 jongeren met autisme wonen en waar wekelijks circa 60 jongeren met autisme naar de dagbesteding komen. Een huis waar de zorg door onze partner ’s Heeren Loo wordt geleverd en waar het team wordt versterkt door 60 vrijwilligers. Maar wat weet je nou echt als je begint? Hoe krijg je een beetje Papageno dna in je lijf?

Ik ben begonnen door kennis te maken met zoveel mogelijk jongeren.
Te beginnen met Pieter die ik al tijdens mijn sollicitatieprocedure zo grondig de vensterbanken van het restaurant zag schoonmaken. Een paar weken later liep Pieter mij met een grote grijns, zelfs zichtbaar achter zijn mondkapje, tegemoet. Met zijn linkerhand en -arm hield hij drie borden vast. ‘Heb ik geleerd tijdens mijn opleiding’, zo liet hij trots weten. En aangezien ik niets vasthield, kon ik hem van een groot applaus voorzien.

2021 01 09 Ingrid Peters1Naast kennismaken, ben ik ook vooral gaan ‘meedoen’.
In het huis zijn diverse vormen van dagbesteding. Naast de horeca die hiervoor al is genoemd, wordt er op creatief vlak veel gedaan, wordt er gesport, toneel gespeeld en muziek gemaakt. Met veel plezier nam ik op een woensdagochtend deel aan de muziekles, die geleid wordt door een professionele docent en een muzikale vrijwilliger. Hoewel ik mij zou kunnen voorstellen dat de aanwezigheid van een nieuw iemand voor de jongeren schroom zou kunnen geven om hun muziek voort te zetten, was dat deze ochtend in het geheel niet het geval. Sterker nog, ik merkte dat zij mijn aanwezigheid betrokken bij hun spel. Emir die bijzonder goed gitaar speelt, was in een ‘muzikaal gesprek’ met de docent gekomen. Het was een soort vraag-antwoord gebeuren, actie – reactie. Er werd geluisterd naar de ander en muzikaal gereageerd. Het was fantastisch om te ervaren hoe je contact met elkaar kunt maken, zonder verbale communicatie. Hoe je het contact kunt intensiveren door echt naar elkaar te luisteren, elkaar de muzikale ruimte te geven en daardoor samen een prachtige improvisatie ten gehore te brengen. Ondertussen hoorde ik opzwepende Spaanse klanken, voerde Emir het tempo waarin de aanslagen op de gitaar elkaar opvolgden stevig op, bracht zijn gitaar omhoog alsof hij castagnetten vasthield. Daarbij keek hij mij zo aan, dat er maar één reactie mogelijk was: meedoen! Dus bracht ik mijn handen omhoog en klapte mee in het ritme van de muziek. Wat een verbinding.

Vrijwilligers
Nog nagenietend zat ik achter mijn laptop en keek door het raam naar buiten. Daar zag ik Wiebe op de duofiets met een vrijwilliger breed lachend voorbij komen. Een andere vrijwilliger kwam net terug met Marcel; zij hadden de dagelijkse wandeling van 10.15 uur samen gemaakt. Een precieze tijd, dat leest u goed. Dat is namelijk voor Marcel van belang, dat het dagritme met de vaste afspraken wordt opgevolgd. Pieter, Emir, Wiebe en Marcel staan symbool voor de vele jongeren die ik inmiddels beter heb leren kennen. Zowel bewoners als jongeren die naar de dagbesteding komen. Ik realiseer mij dat in de voorbeelden alleen jongemannen voorkomen. Maar ik had net zo goed kunnen aangeven hoe mooi Simone kan zingen of hoe prachtig de unieke schilderwerken van Jamila zijn. 
Behalve dat ik enorm geniet van al deze contacten met de jongeren, zie ik gelijktijdig ook de aandacht en betrokkenheid van de collega’s en de vrijwilligers. Het is het samenspel, de samenwerking, de zorgvuldigheid, de ontspanning, de lach, het geheel dat zorgt dat ik het Papageno Huis Laren als een warme plek ervaar, waar de ontwikkeling van iedere jongere het uitgangspunt is bij ieders handelen.

Wat kan wél? 
Én dat we blijven kijken naar wat wél kan. Ook in corona tijd, misschien wel juist in corona tijd. Want hoe fijn het ook is dat na de eerste lockdown de dagbesteding weer open is, het is toch heel pijnlijk dat zowel het restaurant als ons ‘t zAaltje vanwege de maatregelen gesloten zijn voor bezoekers. De jongeren missen daardoor de gasten die ze kunnen voorzien van een heerlijk kopje koffie of een overheerlijke lunch, ze missen het sociale contact; ze missen de buitenwereld die binnenkomt. Het was dan ook fijn om te merken hoe ons initiatief om met de Papageno pop-up bus op de Brink te gaan staan werd ondersteund. Door de gemeente die ons deze A-locatie toekende, door een vrijwilligster die ons prachtige kerstkransen doneerde om daar te kunnen verkopen, maar ook door alle bezoekers die deze kransen, onze huisgemaakte appeltaarten & soep, dan wel keramiek kochten. De jongeren hebben genoten om weer concreet iets voor anderen te kunnen betekenen.

Kwetsbaar en oprecht
Afgelopen week mocht ik procesbegeleider van een overleg van collega’s van onze zorgpartner ’s Heeren Loo zijn. Het overleg stond in het teken van een kwaliteitsevaluatie vanuit de positie van de medewerker. We blikten terug op het afgelopen jaar. Heel open en kwetsbaar werd gedeeld hoeveel impact dit jaar ook op hen heeft gehad. Hoe collega’s werden gemist, omdat ze elkaar niet zomaar meer in het pand tegenkwamen. Hoe anderzijds contacten werden geïntensiveerd omdat de telefoontjes die je met elkaar had ook echt met aandacht werden gevoerd. Van vluchtigheid was geen sprake. Hoeveel impact het heeft gehad dat collega’s zelf of mensen in hun naaste omgeving corona kregen. Hoe verantwoordelijkheid en niet op mogen geven ook tot stress of je even alleen voelen kan leiden. Mooi dat dit in alle oprechtheid met elkaar (online) besproken kon worden en vooral goed om te merken hoe leergierig het team zich opstelde. Ervaring met een pandemie heeft niemand, maar de opgedane ervaring voor de volgende periode ten goede laten komen, getuigt dat, zoals Johan Cruijff zei ‘elk nadeel ook een voordeel heeft‘.

De buitenwereld binnen halen
Dankzij al deze ervaringen heb ik een rijk beeld gekregen van het reilen en zeilen in het hier en nu. De ideeën voor het jaar(plan) 2021 ploppen op. Met elkaar willen wij, ook als corona aanhoudt en dat zal zo zijn, zoveel als mogelijk de buitenwereld naar binnen blijven halen. Dus in 2021 gaan wij door met het aanbieden van onze afhaalmaaltijden. Op korte termijn volgt een expositie van prachtige schilderijen. En zo zullen er nog vele initiatieven volgen. Trots ben ik ook dat we zondag 10 januari a.s. een online te volgen nieuwjaarsconcert organiseren. Om al onze relaties te bedanken voor hun betrokkenheid en inzet.

Ontmoetingshuis
Ik ben blij dat ik ben gestart in het Papageno Huis en voel dat ik nog slechts aan het begin sta. Graag bouw ik met het team verder aan een waardevol huis qua begeleiding voor de jongeren, als werkplek voor de medewerkers; als ontmoetingshuis waar ieder die er komt zich welkom voelt.

(De gebruikte namen zijn om privacy redenen gefingeerd)